Co w ciąży trzeba wiedzieć o prawie pracy

W dobie problemów z zatrudnieniem często praca staje się najważniejsza w naszym życiu. Co jednak, gdy nagle nasze życie wywraca się do góry nogami i pojawia się dziecko? Niestety w większości przypadków zaraz po pierwszej euforii pojawiają się myśli – co dalej? Co dalej z pracą, kiedy poinformować szefa, aby nie zostać zwolnionym.

Kobieta ciężarna jest szczególnie chroniona przepisami prawa pracy, warto więc się z nimi zapoznać, aby spokojnie i zdrowo przejść przez cały okres ciąży nie martwiąc się o posadę.

Rozwiązanie umowy o pracę w czasie ciąży

Należy podkreślić, że przepisy kodeksu pracy odnoszące się do ochrony kobiet-pracownic mają w zasadzie zastosowanie wobec tych kobiet, które świadczą pracę w ramach stosunku pracy. Nie mają natomiast zastosowania w przypadku świadczenia pracy przez kobiety na podstawie innego tytułu prawnego, jak np.: umowy zlecenia, umowy o dzieło czy innej umowy cywilnoprawnej.

Umowa o pracę na czas nieokreślony jest najpewniejszym zabezpieczeniem kobiety ciężarnej przed zwolnieniem. Już od samego momentu poczęcia dziecka pracodawca nie ma prawa wypowiedzieć umowy o pracę. Jeżeli jednak już kobieta otrzymała takie wypowiedzenie, a później dowiedziała się o tym, że jest w ciąży, to pracodawca ma obowiązek takie wypowiedzenie cofnąć. Jeśli tego nie zrobi, to sprawę należy skierować do sądu pracy. Przepisy w tej kwestii są jednoznaczne. Pracodawca nie może nam wypowiedzieć umowy o pracę do momentu powrotu z urlopu macierzyńskiego lub wychowawczego. W przypadku likwidacji firmy umowa o pracę zostaje rozwiązana.

Pracodawca nie może zwolnić pracownicy, która – po powrocie z urlopu macierzyńskiego – złożyła wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy (musi być to nie mniej niż pół etatu). Ochrona działa maksymalnie przez rok. Ta zasada obowiązuje pod warunkiem, że pracownica uprawniona jest do urlopu wychowawczego (tzn. ma łącznie co najmniej 6-miesięczny staż pracy).

Umowa o pracę na czas określony

W tutaj sytuacja jest już odrobinę bardziej skomplikowana. Jeśli okres zatrudnienia zgodnie z umową kończy się przed upływem 3 miesiąca ciąży, to pracodawca nie ma obowiązku przedłużenia takiej umowy. W odwrotnej sytuacji- gdy okres zatrudnienia kończy się po upływie 3 miesiąca ciąży, to pracodawca jest zobligowany do przedłużenia okres zatrudnienia do dnia porodu. W przypadku przedłużonej umowy – kobiecie po porodzie przysługuje zasiłek macierzyński.

Upływ trzeciego miesiąca ciąży następuje z upływem 3 miesięcy księżycowych, które obejmują trzy 4-tygodniowe lub trzy 28-dniowe okresy trwania ciąży. Okres ochrony stosunku pracy trwa zatem od ukończenia dwunastego tygodnia ciąży.

Umowa o pracę na zastępstwo pracownika

Niestety w przypadku umowy o pracę na zastępstwo ciężarnej pracownicy nie przysługują szczególne prawa. W momencie, gdy pracownik, który był zastępowany wraca do pracy, umowa z kobietą (nawet jeśli w tym czasie zaszła w ciążę) ulega rozwiązaniu bez względu na miesiąc ciąży.

Szczególne warunki pracy

W przypadku kobiet w ciąży praca w porze nocnej oraz w  godzinach nadliczbowych jest bezwzględnie zakazana. Zakazu nie może usunąć, ani polecenie pracodawcy, ani zgoda pracownicy. Pracodawca, który narusza zakaz podlega karze grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł.

Pracodawca musi zmienić rozkład pracy kobiety ciężarnej, aby nie wykonywała swojej pracy w porze nocnej. W przypadku, gdy nie ma takiej możliwości, może przenieść ją na inne stanowisko (ale z takimi samymi warunkami finansowymi); jeżeli jednak i to rozwiązanie jest niemożliwe do zrealizowania, to pracodawca musi zwolnić kobietę z wykonywanej pracy z prawem do zachowania wynagrodzenia.

Pracownicy w ciąży nie można delegować poza stałe miejsce pracy. Jest to jednak zakaz względny, oznacza to, że jeśli pracownica wyrazi zgodę, to może udać się w delegację.

Łączny czas pracy pracownicy w ciąży przy komputerze w ciągu dnia nie może przekraczać 4 godzin.

Kobieta w ciąży pracująca przy komputerze ma prawo do 15 minutowych przerw co 2 godziny. Również jej dobowy czas pracy przy monitorze powinien zostać ograniczony do 4 godzin. Jeżeli skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca powinien przenieść pracownicę do innej pracy lub zwolnić ją z czynności z prawem do zachowania wynagrodzenia.

Pracodawca powinien również zwolnić w trakcie pracy kobietę ciężarną na badania dotyczące ciąży, jeżeli nie ma możliwości przeprowadzenia ich poza godzinami wykonywania pracy.

Warto w tym miejscu jeszcze dodać informację na temat naliczania zasiłku macierzyńskiego. Jako podstawa do wyliczenia zasiłku jest brana kwota brutto z ostatnich nieprzerwanych 12 miesięcy. Oznacza to, że jeśli przed porodem kobieta przebywała na zwolnieniu lekarskim, to okres 12 miesięcy będzie liczony od momentu sprzed zwolnienia. Można  się cofnąć tak daleko wstecz, aż będzie 12 pełnych, nieprzerwanych zwolnieniami miesięcy. Od średniej z tego okresu odejmuje się składki na ubezpieczenie społeczne (obecnie 13,71%) i otrzymana kwota stanowi wysokość zasiłku macierzyńskiego (w zależności od długości trwania urlopu macierzyńskiego, matka otrzyma 100%- w przypadku urlopu trwającego pół roku, 60%- jeżeli półroczny urlop zdecyduje się przedłużyć o kolejne pół roku lub 80% przez cały rok, jeśli z góry zadeklaruje się taką długość urlopu).

Post Author: Marlena

1 thought on “Co w ciąży trzeba wiedzieć o prawie pracy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *